History of the Decline and Fall of the Roman Empire — Volume 1 — Page 6
This vast design of Gibbon, the magnificent whole into which he has cast the decay and ruin of the ancient civilization, the formation and birth of the new order of things, will of itself, independent of the laborious execution of his immense plan, render "The Decline and Fall of the Roman Empire" an unapproachable subject to the future historian: 101 in the eloquent language of his recent French editor, M. Guizot:—
Thiết kế bao la này của Gibbon, toàn thể hùng vĩ mà ông đã đúc vào đó sự suy tàn và đổ nát của nền văn minh cổ đại, sự hình thành và ra đời của trật tự mới của sự vật, tự nó, độc lập với việc thực hiện công phu kế hoạch đồ sộ của ông, sẽ khiến "Sự Suy Tàn và Sụp Đổ của Đế Chế La Mã" trở thành một chủ đề không thể tiếp cận đối với các sử gia tương lai: 101 trong ngôn ngữ hùng hồn của người biên tập người Pháp gần đây của ông, ông Guizot:—
101 (return) [ A considerable portion of this preface has already appeared before us public in the Quarterly Review.]
101 (quay lại) [ Một phần đáng kể của lời tựa này đã xuất hiện trước công chúng chúng ta trên tạp chí Quarterly Review.]
"The gradual decline of the most extraordinary dominion which has ever invaded and oppressed the world; the fall of that immense empire, erected on the ruins of so many kingdoms, republics, and states both barbarous and civilized; and forming in its turn, by its dismemberment, a multitude of states, republics, and kingdoms; the annihilation of the religion of Greece and Rome; the birth and the progress of the two new religions which have shared the most beautiful regions of the earth; the decrepitude of the ancient world, the spectacle of its expiring glory and degenerate manners; the infancy of the modern world, the picture of its first progress, of the new direction given to the mind and character of man—such a subject must necessarily fix the attention and excite the interest of men, who cannot behold with indifference those memorable epochs, during which, in the fine language of Corneille—
"Sự suy tàn dần dần của quyền thống trị phi thường nhất từng xâm lược và áp bức thế giới; sự sụp đổ của đế chế bao la đó, được dựng lên trên đống đổ nát của bao nhiêu vương quốc, nền cộng hòa và quốc gia cả man rợ lẫn văn minh; và lần lượt tạo thành, qua sự phân rã của nó, vô số quốc gia, nền cộng hòa và vương quốc; sự hủy diệt của tôn giáo Hy Lạp và La Mã; sự ra đời và tiến triển của hai tôn giáo mới đã chia sẻ những vùng đất đẹp nhất của trái đất; sự già cỗi của thế giới cổ đại, cảnh tượng vinh quang tàn lụi và phong tục suy đồi của nó; thuở ấu thơ của thế giới hiện đại, bức tranh về những bước tiến đầu tiên của nó, về định hướng mới được trao cho tâm trí và tính cách của con người—một chủ đề như vậy tất yếu phải thu hút sự chú ý và khơi dậy sự quan tâm của con người, những người không thể thờ ơ nhìn những thời đại đáng nhớ đó, trong đó, theo ngôn ngữ đẹp đẽ của Corneille—
'Un grand destin commence, un grand destin s'achève.
'Un grand destin commence, un grand destin s'achève.
Vocabulary
- Thiết
- Thiết — To set up, establish, or design something
- kế
- kế — Plan, scheme, or strategy
- bao
- bao — To cover, encompass, or wrap around
- la
- la — To spread wide; also used in 'bao la' meaning vast
- này
- này — This; demonstrative pronoun referring to nearby thing
- của
- của — Of, belonging to; possessive particle
- toàn
- toàn — Entire, whole, complete
- thể
- thể — Body, form; used in compounds meaning whole
- hùng
- hùng — Heroic, mighty, powerful
- vĩ
- vĩ — Grand, magnificent, great in scale
- mà
- mà — But, yet; relative conjunction linking clauses
- ông
- ông — He/him (formal), grandfather, sir
- đã
- đã — Already; past tense marker
- đúc
- đúc — To cast, mold, or forge metal or ideas
- vào
- vào — Into, to enter; directional particle
- đó
- đó — That, there; demonstrative pronoun
- sự
- sự — Nominalizing particle; matter, affair, thing
- suy
- suy — To decline, weaken, deteriorate
- tàn
- tàn — To fade, wither, decay, come to an end
- và
- và — And; coordinating conjunction
- đổ
- đổ — To collapse, fall down, topple over
- nát
- nát — Broken, crushed, ruined, destroyed
- nền
- nền — Foundation, base; civilization, background
- văn
- văn — Literature, culture, writing
- minh
- minh — Bright, enlightened; civilization in 'văn minh'
- cổ
- cổ — Ancient, old, classical
- đại
- đại — Great, large; era, epoch
- hình
- hình — Shape, form, image
- thành
- thành — To become, form; city, fortress
- ra
- ra — Out, emerge; directional particle outward
- đời
- đời — Life, world, generation, era
- trật
- trật — Order, arrangement; used in 'trật tự' meaning order
- tự
- tự — Self; order, sequence; letter/character
- mới
- mới — New, fresh, recent
- vật
- vật — Object, thing, creature
- nó
- nó — It, he, she (informal third person)
- độc
- độc — Independent; alone; toxic
- lập
- lập — To establish, stand; independent in 'độc lập'
- với
- với — With, together with; preposition
- việc
- việc — Work, task, affair, matter
- thực
- thực — Real, actual; to carry out
- hiện
- hiện — To appear, present; realize, implement
- công
- công — Work, effort, labor, merit
- phu
- phu — Effort, skill, craftsmanship; laborer
- hoạch
- hoạch — Plan, scheme; used in 'kế hoạch' meaning plan
- đồ
- đồ — Map, diagram; thing, object
- sộ
- sộ — Massive, imposing, grand in size
- sẽ
- sẽ — Will; future tense marker
- khiến
- khiến — To cause, make, prompt someone to do
- Suy
- Suy — Decline, deterioration (capitalized as title word)
- Tàn
- Tàn — Decay, ruin (capitalized as title word)
- Sụp
- Sụp — To collapse, fall, crumble
- Đổ
- Đổ — To fall down, topple (capitalized in title)
- Đế
- Đế — Emperor, imperial; used in 'đế chế' meaning empire
- Chế
- Chế — System, regime; empire in 'đế chế'
- Mã
- Mã — Horse; Rome in 'La Mã' (Roman)
- trở
- trở — To return, become; turn into
- một
- một — One; a, an (indefinite article)
- chủ
- chủ — Main, chief, owner, master
- đề
- đề — Topic, subject, theme
- không
- không — No, not; zero; sky
- tiếp
- tiếp — To receive, continue, access, connect
- cận
- cận — Near, close; approach in 'tiếp cận'
- đối
- Opposite, facing, toward
- các
- các — Plural marker for nouns; the (plural)
- sử
- sử — History; historian in 'sử gia'
- gia
- gia — Family, home; expert, specialist suffix
- tương
- tương — Future, mutual; resembling
- lai
- lai — Future; to arrive; mixed origin
- trong
- trong — In, inside, within; clear, transparent
- ngôn
- ngôn — Word, speech, language
- ngữ
- ngữ — Language, speech; used in 'ngôn ngữ'
- hồn
- hồn — Soul, spirit, essence
- người
- người — Person, people, human being
- biên
- biên — To edit, compile; border, edge
- tập
- tập — To practice; volume, issue; compile
- Pháp
- Pháp — France, French; law, method
- gần
- gần — Near, close, recently
- đây
- đây — Here, this place; recently
- quay
- quay — To turn, rotate, return, go back
- lại
- lại — Again, back; to come; furthermore
- Một
- Một — One; a/an (capitalized at sentence start)
- phần
- phần — Part, portion, section
- đáng
- đáng — Worthy, deserving, considerably
- kể
- kể — Considerable; to tell, narrate
- lời
- lời — Word, speech; profit, gain
- tựa
- tựa — Preface, introduction; to lean on
- xuất
- xuất — To appear, publish, export, come out
- trước
- trước — Before, in front of, previously
- chúng
- chúng — We, us, they (plural pronoun)
- ta
- ta — We, us; I (informal)
- trên
- trên — On, above, upper
- tạp
- tạp — Miscellaneous; magazine in 'tạp chí'
- chí
- chí — Will, ambition; magazine in 'tạp chí'
- dần
- dần — Gradually, slowly, little by little
- quyền
- quyền — Right, power, authority; volume (of book)
- thống
- thống — To unify, control; system, rule
- trị
- trị — To rule, govern, treat (illness)
- phi
- phi — Non-, un-, extraordinary; to fly
- thường
- thường — Ordinary, usual, often, common
- nhất
- nhất — Most (superlative marker); number one
- từng
- từng — Ever, once, each; used for past experience
- xâm
- xâm — To invade, encroach, intrude
- lược
- lược — To invade; brief, outline, strategy
- áp
- áp — To press, oppress, pressure
- bức
- bức — To oppress, coerce; painting, picture
- thế
- thế — World, generation; power, position, stance
- giới
- giới — World, realm, boundary; introduce
- sụp
- sụp — To collapse, crumble, fall down
- đế
- đế — Emperor; empire in 'đế chế'
- chế
- chế — System, regime, manufacture
- được
- được — To be able to, to get, passive marker
- dựng
- dựng — To build, erect, establish
- lên
- lên — Up, upward; to rise, increase
- đống
- đống — Pile, heap, stack of things
- nhiêu
- nhiêu — Many, much; used in 'bao nhiêu' (how many)
- vương
- vương — King, prince, royal; kingdom
- quốc
- quốc — Country, nation, state
- cộng
- cộng — Together, communal; republic in 'cộng hòa'
- hòa
- hòa — Peace, harmony; republic in 'cộng hòa'
- cả
- cả — All, both, even; eldest
- man
- man — Barbarian, savage, uncivilized
- rợ
- rợ — Barbarian, savage; used in 'man rợ'
- lẫn
- lẫn — Both...and, mixed together, confused
- lần
- lần — Time, turn, occasion, instance
- lượt
- lượt — Turn, round; in 'lần lượt' meaning in turn
- tạo
- tạo — To create, make, form
- qua
- qua — Through, past, via, across
- phân
- phân — To divide, distribute, analyze
- rã
- rã — To disintegrate, dissolve, fall apart
- vô
- vô — Countless, without; to enter (southern dialect)
- số
- số — Number, quantity; fate, destiny
- hủy
- hủy — To destroy, cancel, annul
- diệt
- diệt — To exterminate, destroy, annihilate
- tôn
- tôn — To respect, honor; religion in 'tôn giáo'
- giáo
- giáo — Religion, teaching; used in 'tôn giáo'
- Hy
- Hy — Greece (in 'Hy Lạp'); hope, rare
- Lạp
- Lạp — Greece in 'Hy Lạp'; wax, December
- tiến
- tiến — To advance, progress, move forward
- triển
- triển — To develop, expand, unfold
- hai
- hai — Two; the number 2
- chia
- chia — To divide, share, split
- sẻ
- sẻ — To share; sparrow (bird)
- những
- những — Plural marker; those, several
- vùng
- vùng — Region, area, zone
- đất
- đất — Land, earth, soil, territory
- đẹp
- đẹp — Beautiful, pretty, attractive
- trái
- trái — Fruit; left (direction); contrary
- già
- già — Old, aged, elderly
- cỗi
- cỗi — Withered, worn out; old in 'già cỗi'
- cảnh
- cảnh — Scene, scenery, situation, circumstance
- tượng
- tượng — Image, statue, phenomenon
- vinh
- vinh — Glory, honor, splendor
- quang
- quang — Light, glory; glorious in 'vinh quang'
- lụi
- lụi — To fade, wither, decline, die out
- phong
- phong — Custom, style, manner; wind
- tục
- tục — Custom, tradition, habit; vulgar
- đồi
- đồi — Hill; to degrade, corrupt in 'đồi bại'
- thuở
- thuở — Time, era, period (poetic/literary)
- ấu
- ấu — Young, infant; early childhood
- thơ
- thơ — Innocent, childlike; poetry, poem
- tranh
- tranh — To compete, struggle; painting, picture
- về
- về — About, regarding; to return home
- bước
- bước — Step, stride, stage of progress
- đầu
- đầu — Head; beginning, first, start
- tiên
- tiên — First; fairy, immortal being
- định
- định — To determine, decide, plan, set
- hướng
- hướng — Direction, orientation; to face toward
- trao
- trao — To give, hand over, entrust
- cho
- cho — For, to give; beneficiary marker
- tâm
- tâm — Heart, mind, center, soul
- trí
- trí — Intelligence, mind, wisdom
- tính
- tính — Character, nature, personality; to calculate
- cách
- cách — Way, manner, method; to separate
- con
- con — Child, offspring; classifier for animals
- như
- như — Like, as, such as
- vậy
- vậy — So, thus, like that, therefore
- tất
- tất — All, must, certainly; knee
- yếu
- yếu — Weak, essential, key; must in 'tất yếu'
- phải
- phải — Must, have to; right (direction/correct)
- thu
- thu — To collect, gather; autumn
- hút
- hút — To attract, absorb, suck in
- chú
- chú — Uncle; attention in 'chú ý'
- ý
- ý — Meaning, idea, intention, thought
- khơi
- khơi — To stir up, evoke, open up
- dậy
- dậy — To awaken, arise, stir up
- quan
- quan — Official; concern, interest in 'quan tâm'
- thờ
- thờ — To worship; indifferent in 'thờ ơ'
- ơ
- ơ — Indifferent, unconcerned; exclamation
- nhìn
- nhìn — To look at, observe, see
- thời
- thời — Time, period, era, season
- nhớ
- nhớ — To remember, miss, recall
- theo
- theo — To follow, according to, along
Unlock audio playback, vocabulary games, and reading progress tracking.
Create free account →