← History of the Decline and Fall of the Roman Empire — Volume 1

History of the Decline and Fall of the Roman Empire — Volume 1 — Page 10

English → Vi Full Text Level 9/10

Both these writers adhere, almost entirely, to chronological order; the consequence is, that we are twenty times called upon to break off, and resume the thread of six or eight wars in different parts of the empire; to suspend the operations of a military expedition for a court intrigue; to hurry away from a siege to a council; and the same page places us in the middle of a campaign against the barbarians, and in the depths of the Monophysite controversy.

Cả hai nhà văn này gần như hoàn toàn tuân theo trật tự thời gian; hệ quả là chúng ta bị gọi đến hai mươi lần để ngắt quãng rồi lại nối tiếp mạch chuyện của sáu hay tám cuộc chiến ở những vùng khác nhau trong đế quốc; để tạm dừng các chiến dịch quân sự vì một âm mưu cung đình; để vội vàng rời bỏ một cuộc vây hãm để đến một hội đồng; và cùng một trang sách đặt chúng ta vào giữa một chiến dịch chống lại những kẻ man rợ, lẫn vào sâu thẳm cuộc tranh luận Nhất Tính Thuyết.

In Gibbon it is not always easy to bear in mind the exact dates but the course of events is ever clear and distinct; like a skilful general, though his troops advance from the most remote and opposite quarters, they are constantly bearing down and concentrating themselves on one point—that which is still occupied by the name, and by the waning power of Rome.

Trong tác phẩm của Gibbon, không phải lúc nào cũng dễ dàng ghi nhớ các mốc thời gian chính xác, nhưng diễn tiến của các sự kiện luôn rõ ràng và mạch lạc; giống như một vị tướng tài ba, dù quân đội của ông tiến lên từ những phương hướng xa xôi và đối lập nhất, họ vẫn không ngừng dồn tới và tập trung vào một điểm duy nhất—điểm vẫn còn được chiếm giữ bởi cái tên, và bởi quyền lực đang tàn lụi của Rome.

Whether he traces the progress of hostile religions, or leads from the shores of the Baltic, or the verge of the Chinese empire, the successive hosts of barbarians—though one wave has hardly burst and discharged itself, before another swells up and approaches—all is made to flow in the same direction, and the impression which each makes upon the tottering fabric of the Roman greatness, connects their distant movements, and measures the relative importance assigned to them in the panoramic history.

Dù ông truy tìm sự tiến triển của các tôn giáo thù địch, hay dẫn dắt từ bờ biển Baltic, hay từ vùng biên cương của đế quốc Trung Hoa, những đoàn quân man rợ kế tiếp nhau—dù một làn sóng chưa kịp ập vào và tan ra, thì một làn sóng khác đã dâng lên và tiến đến—tất cả đều được làm cho chảy theo cùng một hướng, và ấn tượng mà mỗi làn sóng để lại trên nền tảng đang lung lay của sự vĩ đại Rome, kết nối những chuyển động xa xôi của chúng, và đo lường tầm quan trọng tương đối được gán cho chúng trong bức tranh toàn cảnh lịch sử.

Vocabulary

Cả: Cả — All, entire, or both; inclusive totality
hai: hai — The number two
nhà: nhà — House, home, or building
văn: văn — Literature, writing, or literary culture
này: này — This; demonstrative pronoun indicating nearness
gần: gần — Near, close, or almost
như: như — Like, as, or similar to
hoàn: hoàn — Complete, whole; used in compounds meaning finished
toàn: toàn — Entire, complete, fully; often paired with hoàn
tuân: tuân — To obey, comply, or follow rules
theo: theo — To follow, according to, or in accordance with
trật: trật — Order, sequence; used in trật tự meaning order
tự: tự — Self; order; used in compounds like trật tự
thời: thời — Time, era, period, or season
gian: gian — Space, interval; used in compounds like thời gian
hệ: hệ — System, lineage; used in compounds like hệ quả
quả: quả — Result, fruit; in hệ quả means consequence
là: là — To be; linking verb or copula
chúng: chúng — They, them, or we (plural pronoun)
ta: ta — We, us; first-person inclusive plural pronoun
bị: bị — To be subjected to; passive voice marker
gọi: gọi — To call, summon, or name something
đến: đến — To arrive, come to, or until
mươi: mươi — Tens; used in numbers like twenty, thirty
lần: lần — Time, instance, occurrence of an action
để: để — To, in order to, for the purpose of
ngắt: ngắt — To interrupt, cut off, or break
quãng: quãng — Interval, stretch, gap in time or space
rồi: rồi — Already, then, afterward; indicates completion
lại: lại — Again, back, or return to previous state
nối: nối — To connect, link, or continue
tiếp: tiếp — To continue, receive, or follow on
mạch: mạch — Thread, vein, flow; continuity of narrative
chuyện: chuyện — Story, matter, thing, or topic of conversation
của: của — Of, belonging to; possessive particle
sáu: sáu — The number six
hay: hay — Or; also means interesting or good
tám: tám — The number eight
cuộc: cuộc — A session, event, or instance of activity
chiến: chiến — War, battle, or to fight
ở: ở — To be at, live at, or located at
những: những — Plural marker for nouns; those, these
vùng: vùng — Region, area, or zone
khác: khác — Different, other, or another
nhau: nhau — Each other, one another; reciprocal pronoun
trong: trong — In, inside, within
đế: đế — Emperor, empire; used in đế quốc
quốc: quốc — Nation, country; used in đế quốc meaning empire
tạm: tạm — Temporary, provisional, or for the time being
dừng: dừng — To stop, pause, or halt
các: các — Plural definite marker; the various, all the
dịch: dịch — To translate; also campaign or military movement
quân: quân — Military, army, or troops
sự: sự — Matter, affair; nominalizer for abstract nouns
vì: vì — Because, for, due to
một: một — The number one; a, an
âm: âm — Sound, tone; secret, hidden in âm mưu
mưu: mưu — Plot, scheme; âm mưu means conspiracy
cung: cung — Palace, court; supply; bow (weapon)
đình: đình — Court, communal hall; cung đình means royal court
vội: vội — Hasty, hurried, in a rush
vàng: vàng — Gold; quickly in vội vàng meaning hastily
rời: rời — To leave, depart, or separate from
bỏ: bỏ — To abandon, give up, or discard
vây: vây — To surround, besiege, or encircle
hãm: hãm — To besiege, trap, or confine
hội: hội — Association, assembly, meeting, or society
đồng: đồng — Same, together; field; hội đồng means council
và: và — And; coordinating conjunction
cùng: cùng — Together with, also, at the same time
trang: trang — Page of a book or document
sách: sách — Book, written publication
đặt: đặt — To place, set, or put down
vào: vào — Into, to enter, go into
giữa: giữa — Middle, between, among, in the center
chống: chống — To resist, oppose, or fight against
kẻ: kẻ — Person (often pejorative); one who does something
man: man — Barbarian, uncivilized; used in man rợ
rợ: rợ — Barbarian, savage; man rợ means barbarian
lẫn: lẫn — And also, mixed with, as well as
sâu: sâu — Deep, profound; insect (worm)
thẳm: thẳm — Very deep, profound; sâu thẳm means profound depth
tranh: tranh — To dispute, compete; also painting or picture
luận: luận — To debate, discuss, or argue a point
Nhất: Nhất — One, first; Nhất Tính refers to Monophysitism
Tính: Tính — Nature, quality; Nhất Tính Thuyết is Monophysitism
Thuyết: Thuyết — Theory, doctrine, teaching
Trong: Trong — In, inside, within; clear, transparent
tác: tác — Work, creation; used in tác phẩm meaning work
phẩm: phẩm — Work, product; tác phẩm means literary or artistic work
không: không — No, not; negation word
phải: phải — Must, correct, right; used in không phải meaning not
lúc: lúc — Time, moment, when
nào: nào — Which, any; lúc nào cũng means always
cũng: cũng — Also, too, as well; always with nào
dễ: dễ — Easy, simple, not difficult
dàng: dàng — Easy, effortless; dễ dàng means easily
ghi: ghi — To record, note down, or write
nhớ: nhớ — To remember, recall, or miss someone
mốc: mốc — Milestone, marker, or benchmark point
chính: chính — Main, exact, accurate, or political
xác: xác — Exact, precise; corpse; chính xác means accurate
nhưng: nhưng — But, however; adversative conjunction
diễn: diễn — To unfold, perform, or develop over time
tiến: tiến — To advance, progress, or develop forward
kiện: kiện — Event, incident; sự kiện means event
luôn: luôn — Always, constantly, continually
rõ: rõ — Clear, obvious, evident
ràng: ràng — Clear; rõ ràng means clearly and distinctly
lạc: lạc — To get lost, stray; peanut
giống: giống — Similar to, like; species or breed
vị: vị — Position, title; taste; honorific for persons
tướng: tướng — General, military commander, or leader
tài: tài — Talent, skill, gifted ability
ba: ba — Three; father; tài ba means talented
dù: dù — Although, even though, despite
đội: đội — Team, troop, unit; to wear on head
ông: ông — He, him (respectful); grandfather; mister
lên: lên — Up, upward, to go up or rise
từ: từ — From, since; word (linguistic unit)
phương: phương — Direction, region, or method
hướng: hướng — Direction, orientation, to face toward
xa: xa — Far, distant, remote
xôi: xôi — Distant; sticky rice; xa xôi means faraway
đối: đối — Opposite, facing, toward; to oppose
lập: lập — To establish; đối lập means opposite or opposing
nhất: nhất — Most, number one; superlative marker
họ: họ — They, them; family name, clan
vẫn: vẫn — Still, yet, nevertheless, as before
ngừng: ngừng — To stop, cease, or pause an action
dồn: dồn — To push, press, or funnel toward a point
tới: tới — To, toward, until, arrive at
tập: tập — To practice; volume; tập trung means concentrate
trung: trung — Center, middle; loyal; tập trung means to concentrate
điểm: điểm — Point, spot, score, or focal point
duy: duy — Only, sole; duy nhất means the only one
còn: còn — Still, yet, remaining; also, furthermore
được: được — To be able to, to obtain; passive marker
chiếm: chiếm — To occupy, seize, or take possession of
giữ: giữ — To hold, keep, maintain, or guard
bởi: bởi — By, because of; passive agent marker
cái: cái — Classifier for objects; the, that thing
tên: tên — Name; person (sometimes pejorative)
quyền: quyền — Power, authority, right, or privilege
lực: lực — Force, strength, power; quyền lực means power
đang: đang — Currently, in the process of; present tense marker
tàn: tàn — To fade, wither, decline, or be extinguished
lụi: lụi — To fade away, decline; tàn lụi means to wane
Dù: Dù — Although, even though, regardless of
truy: truy — To pursue, chase, or investigate
tìm: tìm — To search, look for, or seek
triển: triển — To develop, expand, or unfold
tôn: tôn — To respect, honor; religion in tôn giáo
giáo: giáo — Religion, teaching; tôn giáo means religion
thù: thù — Hostile, enemy, hatred; revenge
địch: địch — Enemy, opponent, adversary
dẫn: dẫn — To lead, guide, or conduct
dắt: dắt — To lead by hand, guide along
bờ: bờ — Shore, bank, edge of water
biển: biển — Sea, ocean, or signboard
biên: biên — Border, frontier, edge, or margin
cương: cương — Border territory; biên cương means frontier border
Trung: Trung — Middle, central; Trung Hoa means China
Hoa: Hoa — Chinese; flower; Trung Hoa means China
đoàn: đoàn — Group, delegation, troop, or organization
kế: kế — Plan, strategy, or to succeed/inherit
làn: làn — Wave, ripple, or streak
sóng: sóng — Wave; làn sóng means wave or tide
chưa: chưa — Not yet; negates completed action
kịp: kịp — In time, manage to do before deadline
ập: ập — To crash down, rush in suddenly
tan: tan — To dissolve, disperse, scatter, or melt
ra: ra — Out, outward, to emerge or come out
thì: thì — Then; tense marker; conditional conjunction
đã: đã — Already; past tense marker
dâng: dâng — To rise up, surge, or offer reverently
tất: tất — All, every; tất cả means everything, all
cả: cả — All, entire, both; tất cả means all of it
đều: đều — All, each, evenly; indicating universality
làm: làm — To do, make, work, or cause
cho: cho — For, to give, to allow, to cause
chảy: chảy — To flow, run, or stream as liquid
ấn: ấn — Impression, to press; ấn tượng means impression
tượng: tượng — Image, statue; ấn tượng means impression or impact
mà: mà — But, yet, that; relative or adversative particle
mỗi: mỗi — Each, every individual one
trên: trên — On, above, upper, on top of
nền: nền — Foundation, base, background, or floor
tảng: tảng — Foundation stone, base; nền tảng means foundation
lung: lung — Shaking, unstable; lung lay means to shake
lay: lay — To shake, wobble; lung lay means unstable
vĩ: vĩ — Grand, great, magnificent; vĩ đại means great
đại: đại — Great, large; vĩ đại means grand or great
kết: kết — To conclude, result, tie; kết quả means result
chuyển: chuyển — To transfer, shift, transform, or move
động: động — To move, motion; chuyển động means movement
đo: đo — To measure, gauge, or calculate size
lường: lường — To measure, anticipate; đo lường means to measure
tầm: tầm — Scope, range, level, or reach
quan: quan — Importance, official; quan trọng means important
trọng: trọng — Important, weighty; quan trọng means important
tương: tương — Mutual, relative, corresponding; sauce
gán: gán — To assign, attribute, or attach to something
bức: bức — Classifier for pictures; urgent; oppressive
cảnh: cảnh — Scene, scenery, landscape, or situation
lịch: lịch — Calendar; history; polite; lịch sử means history
sử: sử — History; lịch sử means history

← Previous Next →

Unlock audio playback, vocabulary games, and reading progress tracking.

Create free account →