Leviathan — Page 10

English → Vi Preface Level 9/10

I say the similitude of Passions, which are the same in all men, Desire, Feare, Hope, &c; not the similitude or The Objects of the Passions, which are the things Desired, Feared, Hoped, &c: for these the constitution individuall, and particular education do so vary, and they are so easie to be kept from our knowledge, that the characters of mans heart, blotted and confounded as they are, with dissembling, lying, counterfeiting, and erroneous doctrines, are legible onely to him that searcheth hearts.

Tôi nói đến sự tương đồng của các Đam mê, vốn giống nhau ở tất cả mọi người, như Khao Khát, Sợ Hãi, Hy Vọng, v.v.; chứ không phải sự tương đồng hay Đối Tượng của các Đam mê, tức là những thứ được Khao Khát, Sợ Hãi, Hy Vọng, v.v.: bởi vì những điều này biến đổi rất nhiều tùy theo cấu tạo cá nhân và nền giáo dục riêng biệt, và chúng rất dễ bị che khuất khỏi sự hiểu biết của chúng ta, đến mức những nét chữ trong lòng người, dù đã bị xóa nhòa và rối loạn bởi sự giả dối, nói dối, giả tạo và những học thuyết sai lầm, chỉ có thể đọc được bởi người thấu hiểu lòng người.

And though by mens actions wee do discover their designee sometimes; yet to do it without comparing them with our own, and distinguishing all circumstances, by which the case may come to be altered, is to decypher without a key, and be for the most part deceived, by too much trust, or by too much diffidence; as he that reads, is himselfe a good or evill man.

Và mặc dù qua hành động của con người, đôi khi chúng ta có thể khám phá ra ý định của họ; nhưng làm điều đó mà không so sánh với bản thân mình, và không phân biệt tất cả các hoàn cảnh có thể khiến tình huống thay đổi, thì chẳng khác nào giải mã mà không có chìa khóa, và phần lớn sẽ bị lừa dối, do tin tưởng quá mức hoặc do nghi ngờ quá mức; tùy theo người đọc đó bản thân là người tốt hay kẻ xấu.

But let one man read another by his actions never so perfectly, it serves him onely with his acquaintance, which are but few.

Nhưng dù một người có đọc hiểu người khác qua hành động của họ một cách hoàn hảo đến đâu, điều đó cũng chỉ có ích với những người quen của anh ta, mà số đó chẳng là bao.

He that is to govern a whole Nation, must read in himselfe, not this, or that particular man; but Man-kind; which though it be hard to do, harder than to learn any Language, or Science; yet, when I shall have set down my own reading orderly, and perspicuously, the pains left another, will be onely to consider, if he also find not the same in himselfe.

Người cai trị cả một Quốc gia phải đọc trong chính bản thân mình, không phải người này hay người kia cụ thể; mà là Nhân Loại; điều này tuy khó thực hiện, khó hơn cả việc học bất kỳ Ngôn ngữ hay Khoa học nào; nhưng khi tôi đã trình bày những suy nghĩ của mình một cách có trật tự và rõ ràng, công việc còn lại của người khác sẽ chỉ là xem xét liệu bản thân họ có tìm thấy điều tương tự trong chính mình hay không.

For this kind of Doctrine, admitteth no other Demonstration.

Bởi vì loại Học thuyết này không chấp nhận bất kỳ sự chứng minh nào khác.

Vocabulary

Tôi: tôi — First person singular pronoun meaning 'I' or 'me'
nói: nói — To speak or say something
đến: đến — To come to; to arrive at; until
sự: sự — Nominalizing particle for abstract nouns or concepts
tương: tương — Mutual; reciprocal; used in compound words
đồng: đồng — Same; similar; to agree or be equal
của: của — Possessive particle meaning 'of' or 'belonging to'
các: các — Plural marker for nouns referring to multiple things
Đam: đam — Part of 'đam mê'; intense passion or obsession
mê: mê — To be obsessed with; deeply passionate about something
vốn: vốn — Originally; inherently; by nature from the start
giống: giống — Similar; alike; to resemble something or someone
nhau: nhau — Each other; one another; mutually
ở: ở — To be at; to live at a location
tất: tất — Part of 'tất cả'; all; every; entire
cả: cả — All; entire; used with 'tất' for totality
mọi: mọi — Every; all; each without exception
người: người — Person; people; human being
như: như — Like; as; such as; for example
Khao: khao — Part of 'khao khát'; to intensely crave or desire
Khát: khát — To be thirsty; to crave; part of 'khao khát'
Sợ: sợ — To be afraid or fearful of something
Hãi: hãi — Fear; dread; part of 'sợ hãi' meaning terror
Hy: hy — Part of 'hy vọng'; hope; to hope for something
Vọng: vọng — To hope; to wish; part of 'hy vọng'
v.v.: vân vân — Abbreviation for 'vân vân' meaning 'et cetera'
chứ: chứ — Emphatic particle meaning 'not just' or 'rather'
không: không — No; not; negation word in Vietnamese
phải: phải — Must; to be correct; right
hay: hay — Or; interesting; often; good
Đối: đối — Opposing; toward; part of 'đối tượng' meaning object
Tượng: tượng — Image; object; part of 'đối tượng' meaning subject/target
tức: tức — That is; meaning; to be angry
là: là — To be; linking verb equivalent to 'is/are'
những: những — Plural marker indicating multiple items or people
thứ: thứ — Thing; stuff; ordinal number marker
được: được — To be able to; to receive; passive marker
bởi: bởi — Because; due to; caused by something
vì: vì — Because; for the sake of someone
điều: điều — Thing; matter; point; abstract concept or issue
này: này — This; these; demonstrative pronoun for nearby things
biến: biến — To change; transform; part of 'biến đổi'
đổi: đổi — To exchange; to change; alter something
rất: rất — Very; extremely; intensifier for adjectives
nhiều: nhiều — Many; much; a lot of something
tùy: tùy — Depending on; according to; up to someone
theo: theo — To follow; according to; along with
cấu: Structure; composition; part of 'cấu tạo'
tạo: tạo — To create; to form; part of 'cấu tạo' structure
cá: cá — Fish; individual; part of 'cá nhân' meaning individual
nhân: nhân — Person; individual; part of 'cá nhân'
và: và — And; conjunction connecting words or phrases
nền: nền — Foundation; background; base; used in 'nền giáo dục'
giáo: giáo — Education; teaching; part of 'giáo dục'
dục: dục — To nurture; educate; part of 'giáo dục' education
riêng: riêng — Private; separate; one's own; individual
biệt: biệt — Separate; distinct; special; part of 'riêng biệt'
chúng: chúng — They; them; plural third person pronoun
dễ: dễ — Easy; simple; easily done or understood
bị: bị — Passive marker indicating negative or undesirable action
che: che — To cover; to hide; to block from view
khuất: khuất — Hidden; obscured; out of sight
khỏi: khỏi — Away from; out of; recovered from
hiểu: hiểu — To understand; to comprehend something clearly
biết: biết — To know; to be aware of something
ta: ta — We; I; informal first person pronoun
mức: mức — Level; degree; extent of something
nét: nét — Stroke; feature; trait; characteristic line
chữ: chữ — Letter; written character; word; script
trong: trong — In; inside; within; clear; transparent
lòng: lòng — Heart; mind; inner feelings; soul
dù: dù — Even though; although; despite; regardless
đã: đã — Past tense marker; already; have done something
xóa: xóa — To erase; to delete; to wipe away
nhòa: nhòa — Blurred; faded; smeared; indistinct
rối: rối — Confused; tangled; chaotic; disorderly
loạn: loạn — Disorder; chaos; rebellion; part of 'rối loạn'
giả: giả — False; fake; pretend; counterfeit
dối: dối — Deceitful; lying; part of 'giả dối' meaning dishonest
học: học — To study; to learn; academic
thuyết: thuyết — Theory; doctrine; part of 'học thuyết'
sai: sai — Wrong; incorrect; mistaken; to send someone
lầm: lầm — To err; to be mistaken; error; part of 'sai lầm'
chỉ: chỉ — Only; merely; just; to point at
có: có — To have; there is; to exist
thể: thể — Can; able to; body; form; used in 'có thể'
đọc: đọc — To read; to recite written text
thấu: thấu — To penetrate; to fully understand; to see through
Và: và — And; conjunction connecting sentences or ideas
mặc: mặc — Despite; even though; to wear clothing
qua: qua — Through; past; via; by means of
hành: hành — Action; conduct; to perform; part of 'hành động'
động: động — Movement; action; part of 'hành động' meaning action
con: con — Child; animal classifier; offspring
đôi: đôi — A pair; sometimes; part of 'đôi khi' meaning sometimes
khi: khi — When; at the time of; moment
khám: khám — To examine; to discover; to inspect
phá: phá — To break; discover; part of 'khám phá' meaning explore
ra: ra — Out; to go out; to discover; resultative particle
ý: ý — Meaning; intention; idea; thought
định: định — Intention; to plan; to decide; fixed
họ: họ — They; them; third person plural pronoun
nhưng: nhưng — But; however; conjunction showing contrast
làm: làm — To do; to make; to work; to perform
đó: đó — That; there; demonstrative pronoun for distant things
mà: mà — But; yet; while; emphatic or contrastive particle
so: so — To compare; part of 'so sánh' meaning to compare
sánh: sánh — To compare; match; part of 'so sánh'
với: với — With; to; compared to; together with
bản: bản — Self; copy; version; part of 'bản thân' meaning oneself
thân: thân — Body; self; close; part of 'bản thân' oneself
mình: mình — Oneself; body; informal first or second person pronoun
phân: phân — To divide; to analyze; part; part of 'phân tích'
hoàn: hoàn — Complete; whole; part of 'hoàn cảnh' meaning circumstances
cảnh: cảnh — Scene; circumstance; situation; surroundings
khiến: khiến — To cause; to make someone do something
tình: tình — Situation; feeling; love; part of 'tình huống'
huống: huống — Situation; circumstance; part of 'tình huống'
thay: thay — To change; to replace; instead of
thì: thì — Then; aspect marker for tense or condition
chẳng: chẳng — Not; nothing; negative emphatic particle
khác: khác — Different; other; another; else
nào: nào — Which; any; what; interrogative or indefinite pronoun
giải: giải — To solve; to decode; to explain; part of 'giải mã'
mã: mã — Code; cipher; part of 'giải mã' meaning to decode
chìa: chìa — Key; part of 'chìa khóa' meaning key
khóa: khóa — Lock; key; course; part of 'chìa khóa' key
phần: phần — Part; portion; section; share of something
lớn: lớn — Large; big; great; mostly; part of 'phần lớn'
sẽ: sẽ — Will; future tense marker in Vietnamese
lừa: lừa — To deceive; to trick; to cheat someone
do: do — Due to; because of; caused by
tin: tin — To believe; to trust; news; information
tưởng: tưởng — To think; to imagine; to trust; part of 'tin tưởng'
quá: quá — Too; excessively; very; past; over
hoặc: hoặc — Or; either; one or the other option
nghi: nghi — To suspect; to doubt; part of 'nghi ngờ'
ngờ: ngờ — To doubt; to suspect; part of 'nghi ngờ' suspicion
tốt: tốt — Good; well; kind; positive quality
kẻ: kẻ — Person; individual, often with negative connotation
xấu: xấu — Bad; ugly; wicked; poor quality
Nhưng: nhưng — But; however; conjunction indicating contrast
một: một — One; a; an; the number one
cách: cách — Way; method; manner; distance; approach
hảo: hảo — Good; fine; friendly; part of 'tốt hảo'
đâu: đâu — Where; anywhere; nowhere; interrogative of place
cũng: cũng — Also; too; as well; even; likewise
ích: ích — Benefit; useful; advantage; part of 'ích lợi'
quen: quen — To be familiar with; to know; accustomed to
anh: anh — Older brother; male pronoun for peer or senior
số: số — Number; quantity; fate; destiny
bao: bao — How much; how many; to include; wrap
Người: người — Person; people; human being; classifier for humans
cai: cai — To govern; to control; to manage; overseer
trị: trị — To rule; to govern; to treat; part of 'cai trị'
Quốc: quốc — Nation; country; part of 'quốc gia' meaning nation
gia: gia — Family; home; expert; part of 'quốc gia' nation
chính: chính — Main; official; political; correct; central
kia: kia — That over there; the other; demonstrative pronoun
cụ: cụ — Specifically; in particular; elderly person; great-grandparent
Nhân: nhân — Human; person; part of 'nhân loại' meaning humanity
Loại: loại — Kind; type; species; part of 'nhân loại' humanity
tuy: tuy — Although; even though; despite; concessive conjunction
khó: khó — Difficult; hard; challenging; not easy
thực: thực — Real; actual; to practice; part of 'thực hiện'
hiện: hiện — To realize; to appear; present; part of 'thực hiện'
hơn: hơn — More than; comparative particle in Vietnamese
việc: việc — Work; task; matter; affair; thing to do
bất: bất — Any; regardless; part of 'bất kỳ' meaning any
kỳ: kỳ — Period; strange; part of 'bất kỳ' meaning whatever
Ngôn: ngôn — Language; speech; part of 'ngôn ngữ' language
ngữ: ngữ — Language; speech; part of 'ngôn ngữ' meaning language
Khoa: khoa — Science; department; faculty; branch of knowledge
tôi: tôi — I; me; first person singular pronoun
trình: trình — To present; level; degree; part of 'trình bày'
bày: bày — To present; to display; part of 'trình bày' present
suy: suy — To think; to decline; part of 'suy nghĩ' think
nghĩ: nghĩ — To think; to consider; part of 'suy nghĩ'
trật: trật — Order; wrong; part of 'trật tự' meaning order
tự: tự — Order; self; naturally; part of 'trật tự' order
rõ: rõ — Clear; obvious; distinct; easy to understand
ràng: ràng — Clear; part of 'rõ ràng' meaning clearly obvious
công: công — Public; work; merit; part of 'công bằng' fair
còn: còn — Still; remaining; furthermore; to remain
lại: lại — Again; back; remaining; resultative particle
xem: xem — To look at; to watch; to examine; to consider
xét: xét — To examine; to consider; to review carefully
liệu: liệu — Whether; data; to manage; to foresee
tìm: tìm — To search; to look for; to find
thấy: thấy — To see; to find; to feel; perceive
Bởi: bởi — Because; due to; since; caused by
loại: loại — Type; kind; category; to eliminate
Học: học — To study; to learn; academic study
chấp: chấp — To accept; to allow; part of 'chấp nhận' accept
nhận: nhận — To receive; to accept; part of 'chấp nhận' accept
chứng: chứng — Evidence; proof; to witness; part of 'chứng minh'
minh: minh — To prove; bright; clear; part of 'chứng minh' prove

← Previous Next →

Unlock audio playback, vocabulary games, and reading progress tracking.

Create free account →