Meditations — Page 10

English → Vi Preface Level 9/10

In order to live in accord with nature, it is necessary to know what nature is; and to this end a threefold division of philosophy is made—into _Physics_, dealing with the universe and its laws, the problems of divine government and teleology; _Logic_, which trains the mind to discern true from false; and _Ethics_, which applies the knowledge thus gained and tested to practical life.

Để sống hòa hợp với tự nhiên, cần phải biết tự nhiên là gì; và nhằm mục đích này, triết học được chia thành ba phần—_Vật lý học_, nghiên cứu về vũ trụ và các quy luật của nó, các vấn đề về sự cai quản của thần thánh và mục đích luận; _Logic học_, rèn luyện tâm trí để phân biệt đúng với sai; và _Đạo đức học_, áp dụng những kiến thức đã thu được và kiểm chứng vào cuộc sống thực tiễn.

The Stoic system of physics was materialism with an infusion of pantheism.

Hệ thống vật lý học của phái Khắc kỷ là chủ nghĩa duy vật có pha trộn thuyết phiếm thần.

In contradiction to Plato's view that the Ideas, or Prototypes, of phenomena alone really exist, the Stoics held that material objects alone existed; but immanent in the material universe was a spiritual force which acted through them, manifesting itself under many forms, as fire, æther, spirit, soul, reason, the ruling principle.

Trái ngược với quan điểm của Plato rằng chỉ có các Ý niệm, hay Nguyên mẫu, của các hiện tượng mới thực sự tồn tại, phái Khắc kỷ cho rằng chỉ có các vật thể vật chất mới tồn tại; nhưng tiềm ẩn trong vũ trụ vật chất là một lực lượng tâm linh tác động thông qua chúng, tự biểu hiện dưới nhiều hình thức, như lửa, ê-te, tinh thần, linh hồn, lý trí, nguyên lý cai trị.

The universe, then, is God, of whom the popular gods are manifestations; while legends and myths are allegorical.

Vũ trụ, vì vậy, chính là Thượng đế, mà các vị thần dân gian là những biểu hiện của Ngài; trong khi các truyền thuyết và huyền thoại mang tính chất ngụ ngôn.

The soul of man is thus an emanation from the godhead, into whom it will eventually be re-absorbed.

Linh hồn của con người do đó là một sự tỏa phát từ thần tính, và cuối cùng sẽ được tái hòa nhập vào đó.

The divine ruling principle makes all things work together for good, but for the good of the whole.

Nguyên lý cai trị thần thánh khiến cho mọi sự vật cùng hoạt động hướng đến điều tốt lành, nhưng là vì lợi ích của toàn thể.

The highest good of man is consciously to work with God for the common good, and this is the sense in which the Stoic tried to live in accord with nature.

Điều thiện tối cao của con người là có ý thức cùng làm việc với Thượng đế vì lợi ích chung, và đây chính là ý nghĩa mà phái Khắc kỷ cố gắng sống hòa hợp với tự nhiên.

In the individual it is virtue alone which enables him to do this; as Providence rules the universe, so virtue in the soul must rule man.

Ở mỗi cá nhân, chỉ có đức hạnh mới cho phép người đó làm được điều này; cũng như Quan phòng cai trị vũ trụ, đức hạnh trong tâm hồn phải cai trị con người.

Vocabulary

Để: Để — In order to; for the purpose of doing something
sống: sống — To live; to be alive
hòa: hòa — Harmonious; peaceful; to blend together
hợp: hợp — To fit; to combine; suitable or appropriate
với: với — With; together with; in relation to
tự: tự — Self; by oneself; naturally or spontaneously
nhiên: nhiên — Nature; natural; occurring without external cause
cần: cần — To need; necessary; must have or require
phải: phải — Must; to have to; obligation or necessity
biết: biết — To know; to understand; to be aware of
là: là — To be; linking verb indicating identity or description
gì: gì — What; interrogative word asking for identification
và: và — And; conjunction connecting words or phrases together
nhằm: nhằm — To aim at; for the purpose of achieving something
mục: mục — Goal; objective; category or section heading
đích: đích — Target; destination; final aim or purpose
này: này — This; referring to something nearby or just mentioned
triết: triết — Philosophy; wisdom; relating to philosophical thought
học: học — To study; to learn; academic discipline or subject
được: được — To be able to; indicates successful completion of action
chia: chia — To divide; to split into parts or sections
thành: thành — Into; to become; resulting in a particular state
ba: ba — Three; the number three
phần: phần — Part; portion; section of a whole thing
_Vật: Vật — Matter; physical thing; object or substance
lý: lý — Principle; reason; physics as a field of study
học_: học — Study; learning; denotes academic discipline
nghiên: nghiên — To research; to study carefully and systematically
cứu: cứu — To investigate; to research; to examine in depth
về: về — About; concerning; regarding a particular topic
vũ: vũ — Universe; space; cosmic realm of existence
trụ: trụ — Pillar; cosmos; component of universe (vũ trụ)
các: các — Various; the (plural); multiple specific things
quy: quy — Rule; regulation; to regulate or standardize
luật: luật — Law; rule; principle governing behavior or nature
của: của — Of; belonging to; possessive particle in Vietnamese
nó: nó — It; he; she; third person singular pronoun
vấn: vấn — Issue; question; matter to be discussed
đề: đề — Topic; problem; subject matter for consideration
sự: sự — Nominalizing particle; turning verbs into abstract nouns
cai: cai — To govern; to rule; to manage or oversee
quản: quản — To manage; to administer; to govern or control
thần: thần — God; spirit; divine being or deity
thánh: thánh — Saint; holy; sacred or divine person
luận: luận — Theory; doctrine; to discuss or argue a position
_Logic: Logic — Logic; systematic reasoning used in argumentation
rèn: rèn — To forge; to train; to cultivate through practice
luyện: luyện — To train; to practice; to refine a skill
tâm: tâm — Mind; heart; center of thought and feeling
trí: trí — Intellect; wisdom; mental capacity or intelligence
để: để — In order to; so that; for the purpose of
phân: phân — To distinguish; to separate; to categorize or divide
biệt: biệt — Different; distinct; to differentiate between things
đúng: đúng — Correct; right; accurate or true
sai: sai — Wrong; incorrect; false or erroneous
_Đạo: Đạo — Ethics; moral way; path or principle of conduct
đức: đức — Virtue; moral character; ethical quality or goodness
áp: áp — To apply; to press; to impose upon something
dụng: dụng — To use; to apply; to put into practical use
những: những — Those; these; plural marker for nouns in Vietnamese
kiến: kiến — Knowledge; view; insight or understanding gained
thức: thức — Knowledge; awareness; understanding of a subject
đã: đã — Already; past tense marker indicating completed action
thu: thu — To collect; to gather; to acquire information or things
kiểm: kiểm — To check; to inspect; to verify or examine carefully
chứng: chứng — To prove; evidence; to verify or substantiate a claim
vào: vào — Into; to enter; applied to or directed toward
cuộc: cuộc — Event; affair; classifier for ongoing activities or life
thực: thực — Real; actual; practical or genuine in nature
tiễn: tiễn — Practice; practical application of knowledge or theory
Hệ: Hệ — System; network; connected set of related things
thống: thống — System; to unify; organized structure or framework
vật: vật — Matter; physical substance; material thing or object
phái: phái — School of thought; faction; philosophical sect or group
Khắc: Khắc — Stoic; to endure; relating to Stoic philosophy
kỷ: kỷ — Self-discipline; period; relating to Stoicism (Khắc kỷ)
chủ: chủ — Main; owner; primary or principal element
nghĩa: nghĩa — Meaning; doctrine; ideology or philosophical -ism
duy: duy — Only; sole; monist prefix meaning exclusively one thing
có: có — To have; there is; to possess or exist
pha: pha — To mix; to blend; to combine different elements
trộn: trộn — To mix; to blend together different components
thuyết: thuyết — Theory; doctrine; philosophical or scientific explanation
phiếm: phiếm — Pantheistic; vague; relating to pantheism doctrine
Trái: Trái — Opposite; contrary; in contrast to something else
ngược: ngược — Contrary; reverse; going against the expected direction
quan: quan — View; perspective; official; to observe or consider
điểm: điểm — Point; viewpoint; score or specific location
rằng: rằng — That; introducing a subordinate clause or reported speech
chỉ: chỉ — Only; merely; just; to limit or restrict to one thing
Ý: Ý — Idea; meaning; intent; Form or Idea in Platonic sense
niệm: niệm — Concept; notion; idea or mental representation
hay: hay — Or; interesting; good; alternatively or otherwise
Nguyên: Nguyên — Original; primordial; archetype or fundamental origin
mẫu: mẫu — Model; prototype; archetype or original template
hiện: hiện — Present; to appear; existing or manifesting now
tượng: tượng — Phenomenon; appearance; visible form or manifestation
mới: mới — New; only then; recently formed or just occurring
tồn: tồn — To exist; to remain; to persist in existence
tại: tại — To exist at; at; located at a specific place
cho: cho — For; to give; to allow or grant something
thể: thể — Body; form; substance; physical aspect of something
chất: chất — Substance; quality; material nature or characteristic
nhưng: nhưng — But; however; conjunction indicating contrast
tiềm: tiềm — Latent; potential; hidden beneath the surface
ẩn: ẩn — Hidden; concealed; lurking within something unseen
trong: trong — Inside; within; clear or transparent
một: một — One; a; single unit or instance of something
lực: lực — Force; power; energy or strength driving action
lượng: lượng — Quantity; amount; measure of something's magnitude
linh: linh — Spirit; divine; sacred or spiritually animated force
tác: tác — To act; to create; action or effect upon something
động: động — To move; to act; dynamic motion or activity
thông: thông — Through; to communicate; to pass through or connect
qua: qua — Through; via; passing through or by means of
chúng: chúng — They; them; plural third person pronoun in Vietnamese
biểu: biểu — To express; to manifest; to show or represent
dưới: dưới — Under; below; beneath in position or rank
nhiều: nhiều — Many; much; a large quantity or number
hình: hình — Form; shape; image or visual appearance
như: như — Such as; like; as; for example
lửa: lửa — Fire; flame; burning element or heat source
tinh: tinh — Pure; refined; essence; subtle or fine substance
hồn: hồn — Soul; spirit; the immaterial essence of a person
nguyên: nguyên — Original; principal; fundamental source or element
trị: trị — To govern; to rule; to treat or manage something
Vũ: Vũ — Universe; cosmos; spatial expanse of all existence
vì: vì — Because; for the sake of; reason or cause
vậy: vậy — Thus; therefore; so; consequently following something
chính: chính — Exactly; main; itself; the very same thing
Thượng: Thượng — Supreme; higher; God (Thượng đế) or upper level
đế: đế — Emperor; God; supreme ruler or divine being
mà: mà — But; which; relative pronoun or contrast connector
vị: Position; title; deity; classifier for respected persons
dân: dân — People; common folk; citizens or the populace
gian: gian — World; mundane realm; space between or ordinary life
Ngài: Ngài — His/Her (honorific); formal third-person respectful pronoun
khi: khi — When; at the time that; during a particular moment
truyền: truyền — To transmit; to pass on; to spread or convey
huyền: huyền — Mysterious; mystical; dark and profound in meaning
thoại: thoại — Tale; story; dialogue or mythological narrative
mang: mang — To carry; to bear; to bring along or possess
tính: tính — Nature; character; quality inherent to something
ngụ: ngụ — To reside; allegorical; implied or hidden meaning
ngôn: ngôn — Word; speech; language or spoken expression
Linh: Linh — Soul; spiritual; divine or sacred animating force
con: con — Child; offspring; classifier for small living beings
người: người — Person; human being; people in general
do: do — Due to; because of; caused by something
đó: đó — That; there; referring to previously mentioned thing
tỏa: tỏa — To radiate; to emanate; to spread outward from source
phát: phát — To emit; to emanate; to issue forth or originate
từ: từ — From; since; originating at a particular point
cuối: cuối — End; final; last in a sequence or period
cùng: cùng — Together; ultimately; final or extreme point reached
sẽ: sẽ — Will; future tense marker indicating upcoming action
tái: tái — To re-; again; returning to a previous state
nhập: nhập — To enter; to merge; to rejoin or reintegrate
khiến: khiến — To cause; to make; to bring about a certain result
mọi: mọi — Every; all; each and every without exception
hoạt: hoạt — Active; lively; relating to activity or movement
hướng: hướng — Direction; to direct toward; orientation or aim
đến: đến — To arrive; toward; reaching a destination or goal
điều: điều — Thing; matter; abstract thing or condition
tốt: tốt — Good; well; positive quality or favorable condition
lành: lành — Kind; good; benevolent or wholesome in character
lợi: lợi — Benefit; advantage; profit or useful gain
ích: ích — Benefit; usefulness; contributing to well-being
toàn: toàn — Whole; entire; complete or all-encompassing
Điều: Điều — The thing; matter; referring to an abstract concept
thiện: thiện — Good; virtuous; moral goodness or benevolence
tối: tối — Highest; darkest; supreme or utmost degree
cao: cao — High; tall; supreme or elevated in rank
ý: ý — Intention; meaning; idea or thought in mind
làm: làm — To do; to make; to work or perform an action
việc: việc — Work; task; affair or matter to be handled
chung: chung — Common; shared; together for mutual benefit
đây: đây — Here; this place; referring to current location
cố: cố — To strive; to try hard; to make an effort
gắng: gắng — To endeavor; to make effort; to try persistently
Ở: Ở — At; in; to live or reside at a place
mỗi: mỗi — Each; every; referring to individual items separately
cá: cá — Individual; fish; referring to a single specific person
nhân: nhân — Person; individual; human being or personal level
hạnh: hạnh — Happiness; virtue; well-being or moral excellence
phép: phép — Rule; permission; politeness or proper conduct
cũng: cũng — Also; too; likewise in addition to something else
Quan: Quan — To observe; providence; care or watchful governance
phòng: phòng — Room; to prevent; providence or cautious preparation

← Previous Next →

Unlock audio playback, vocabulary games, and reading progress tracking.

Create free account →