The Republic — Page 4

English → Vi INTRODUCTION AND ANALYSIS. Level 9/10

We can only guess why the great design was abandoned; perhaps because Plato became sensible of some incongruity in a fictitious history, or because he had lost his interest in it, or because advancing years forbade the completion of it; and we may please ourselves with the fancy that had this imaginary narrative ever been finished, we should have found Plato himself sympathising with the struggle for Hellenic independence (cp. Laws, iii. 698 ff.), singing a hymn of triumph over Marathon and Salamis, perhaps making the reflection of Herodotus (v. 78) where he contemplates the growth of the Athenian empire—'How brave a thing is freedom of speech, which has made the Athenians so far exceed every other state of Hellas in greatness!' or, more probably, attributing the victory to the ancient good order of Athens and to the favor of Apollo and Athene (cp. Introd. to Critias).

Chúng ta chỉ có thể đoán tại sao công trình vĩ đại đó lại bị bỏ dở; có lẽ vì Plato nhận ra sự không nhất quán nào đó trong một câu chuyện hư cấu, hoặc vì ông đã mất hứng thú với nó, hoặc vì tuổi tác ngày càng cao đã ngăn ông hoàn thành nó; và chúng ta có thể tự thỏa mãn với ý tưởng rằng nếu câu chuyện tưởng tượng này từng được hoàn thành, chúng ta hẳn đã thấy chính Plato đồng cảm với cuộc đấu tranh giành độc lập của người Hy Lạp (x. Luật pháp, iii. 698 ff.), ngợi ca khúc khải hoàn về Marathon và Salamis, có lẽ phản ánh suy nghĩ của Herodotus (v. 78) khi ông chiêm nghiệm về sự lớn mạnh của đế chế Athens—'Tự do ngôn luận thật là điều dũng cảm biết bao, chính điều đó đã khiến người Athens vượt xa mọi quốc gia khác của Hellas về sự vĩ đại!' hoặc, có khả năng hơn, quy công chiến thắng cho trật tự tốt đẹp từ thời xa xưa của Athens và cho sự ưu ái của Apollo và Athene (x. Lời giới thiệu về Critias).

Again, Plato may be regarded as the 'captain' ('arhchegoz') or leader of a goodly band of followers; for in the Republic is to be found the original of Cicero's De Republica, of St. Augustine's City of God, of the Utopia of Sir Thomas More, and of the numerous other imaginary States which are framed upon the same model.

Hơn nữa, Plato có thể được xem như 'thủ lĩnh' ('arhchegoz') hay người dẫn đầu của một nhóm những người theo sau xuất sắc; bởi vì trong tác phẩm Cộng hòa có thể tìm thấy bản gốc của De Republica của Cicero, của Thành phố của Thiên Chúa của Thánh Augustine, của Utopia của Ngài Thomas More, và của nhiều Quốc gia tưởng tượng khác được xây dựng theo cùng một mô hình.

The extent to which Aristotle or the Aristotelian school were indebted to him in the Politics has been little recognised, and the recognition is the more necessary because it is not made by Aristotle himself.

Mức độ mà Aristotle hay trường phái Aristotle chịu ảnh hưởng từ ông trong lĩnh vực Chính trị học ít được công nhận, và sự công nhận này càng cần thiết hơn vì chính Aristotle đã không thực hiện điều đó.

Vocabulary

Chúng: chúng — We, they; plural pronoun for people
ta: ta — We, us; first person plural pronoun
chỉ: chỉ — Only, just; limiting adverb
có: có — To have; to exist
thể: thể — Can, able to; expresses possibility or ability
đoán: đoán — To guess, to speculate about something
tại: tại — At, because of; preposition indicating location or cause
sao: sao — Why, how; interrogative word
công: công — Work, effort, public; common prefix in compounds
trình: trình — Project, work, level; used in compound words
vĩ: vĩ — Great, grand; prefix indicating greatness
đại: đại — Great, large, major; prefix of size or importance
đó: đó — That, there; demonstrative pronoun or adverb
lại: lại — Again, moreover; indicates repetition or contrast
bị: bị — To suffer, passive marker for negative events
bỏ: bỏ — To abandon, to drop, to leave behind
dở: dở — Unfinished, mediocre; left incomplete
lẽ: lẽ — Reason, logic; used in 'có lẽ' meaning perhaps
vì: vì — Because, for the sake of; causal conjunction
nhận: nhận — To recognize, to receive, to acknowledge
ra: ra — Out, to realize; directional or resultative particle
sự: sự — Nominalizer prefix turning verbs into abstract nouns
không: không — No, not; main negation word in Vietnamese
nhất: nhất — Most, number one; superlative marker
quán: quán — Consistent, shop; used in 'nhất quán' meaning consistency
nào: nào — Which, any; interrogative or indefinite pronoun
trong: trong — In, inside, within; common preposition
một: một — One; the number one or indefinite article
câu: câu — Sentence, phrase; classifier for sentences
chuyện: chuyện — Story, matter, topic of conversation
hư: hư — Fictional, broken, bad; used in 'hư cấu' meaning fiction
cấu: cấu — Structure, construct; used in compound words
hoặc: hoặc — Or; disjunctive conjunction offering alternatives
ông: ông — He, him; respectful pronoun for older male
đã: đã — Past tense marker; indicates completed action
mất: mất — To lose, to die; indicates loss of something
hứng: hứng — Interest, enthusiasm; used in 'hứng thú'
thú: thú — Interest, pleasure, animal; used in 'hứng thú'
với: với — With, to; preposition indicating accompaniment
nó: nó — It, he, she; third person informal pronoun
tuổi: tuổi — Age, years old; measure of a person's age
tác: tác — Work, age; used in 'tuổi tác' meaning old age
ngày: ngày — Day; unit of time or used in expressions
càng: càng — Increasingly, more and more; comparative adverb
cao: cao — High, tall; adjective describing height or level
ngăn: ngăn — To prevent, to hinder, to block
hoàn: hoàn — Complete, finish; prefix meaning completion
thành: thành — To complete, city, to become; versatile verb
và: và — And; coordinating conjunction
chúng: chúng — They, them; third person plural pronoun
tự: tự — Self, by oneself; reflexive prefix
thỏa: thỏa — Satisfied, content; used in 'thỏa mãn'
mãn: mãn — Satisfied, fulfilled; used in 'thỏa mãn'
ý: ý — Idea, meaning, intention; used in 'ý tưởng'
tưởng: tưởng — Idea, to think; used in 'ý tưởng' meaning idea
rằng: rằng — That; complementizer introducing reported speech
nếu: nếu — If; conditional conjunction
tượng: tượng — Statue, image, symbol; used in 'tác phẩm điêu khắc'
này: này — This, these; near demonstrative pronoun
từng: từng — Each, ever, once; indicates past experience
được: được — To be able to, to receive; passive or ability marker
hẳn: hẳn — Certainly, clearly, must have; intensifying adverb
thấy: thấy — To see, to feel, to perceive
chính: chính — Exactly, main, correct; emphasizing adverb
đồng: đồng — Together, agree, same; prefix of agreement
cảm: cảm — To feel, sympathy; used in 'đồng cảm' meaning empathy
cuộc: cuộc — Classifier for events, fights, competitions
đấu: đấu — To fight, to struggle, to compete
tranh: tranh — To struggle, painting; used in 'đấu tranh' meaning struggle
giành: giành — To seize, to win, to fight for
độc: độc — Independent, alone; used in 'độc lập' meaning independence
lập: lập — To establish, stand; used in 'độc lập' meaning independence
của: của — Of, belonging to; possessive preposition
người: người — Person, people; classifier for humans
Luật: Luật — Law, regulation; refers to legal matters
pháp: pháp — Law, method; used in 'luật pháp' meaning law
ngợi: ngợi — To praise, to glorify; used in 'ngợi ca'
ca: ca — To praise, to sing; used in 'ngợi ca' meaning to extol
khúc: khúc — Piece of music, section; used in 'khúc khải hoàn'
khải: khải — Triumphant; used in 'khúc khải hoàn' meaning triumphal march
về: về — About, concerning, to return; versatile preposition
phản: phản — To reflect, to oppose; used in 'phản ánh'
ánh: ánh — Light, reflection; used in 'phản ánh' meaning to reflect
suy: suy — To think, to decline; used in 'suy nghĩ' meaning thought
nghĩ: nghĩ — To think, to consider; used in 'suy nghĩ'
khi: khi — When, while; temporal conjunction
chiêm: chiêm — To contemplate, observe; used in 'chiêm nghiệm'
nghiệm: nghiệm — To experience, verify; used in 'chiêm nghiệm' meaning reflect
lớn: lớn — Large, big, to grow up
mạnh: mạnh — Strong, powerful; adjective describing strength
đế: đế — Emperor, empire; used in 'đế chế' meaning empire
chế: chế — System, regime; used in 'đế chế' meaning empire
Tự: Tự — Freedom, self; used in 'tự do' meaning freedom
do: do — Free, because of; used in 'tự do' meaning freedom
ngôn: ngôn — Speech, word; used in 'ngôn luận' meaning free speech
luận: luận — To discuss, argument; used in 'ngôn luận' meaning speech
thật: thật — Truly, real, genuine; intensifying adverb
là: là — Is, are, to be; Vietnamese copula verb
điều: điều — Thing, matter, condition; abstract noun classifier
dũng: dũng — Brave, courageous; used in 'dũng cảm' meaning brave
biết: biết — To know, to understand; common knowledge verb
bao: bao — How much, many; exclamatory or quantifying word
khiến: khiến — To cause, to make someone do something
vượt: vượt — To surpass, to overcome, to exceed
xa: xa — Far, distant; adjective or adverb of distance
mọi: mọi — Every, all; universal quantifier adjective
quốc: quốc — Country, nation; used in 'quốc gia' meaning nation
gia: gia — Family, specialist; used in 'quốc gia' meaning country
khác: khác — Other, different; adjective expressing difference
khả: khả — Capability, possible; used in 'khả năng' meaning ability
năng: năng — Ability, energy; used in 'khả năng' meaning capability
hơn: hơn — More, better than; comparative particle
quy: quy — Rule, to attribute; used in 'quy' compounds
chiến: chiến — War, battle; used in 'chiến thắng' meaning victory
thắng: thắng — To win, victory; used in 'chiến thắng'
cho: cho — For, to give; versatile preposition or verb
trật: trật — Order, wrong; used in 'trật tự' meaning order
tốt: tốt — Good, nice; positive quality adjective
đẹp: đẹp — Beautiful, pretty; adjective of aesthetic quality
từ: từ — From, since, word; common preposition
thời: thời — Time, era, period; used in historical contexts
xưa: xưa — Ancient, old times, long ago
ưu: ưu — Superior, excellent; used in 'ưu ái' meaning to favor
ái: ái — To favor, love; used in 'ưu ái' meaning preference
Lời: Lời — Word, speech, statement; noun for spoken content
giới: giới — World, realm, introduction; used in 'giới thiệu'
thiệu: thiệu — To introduce; used in 'giới thiệu' meaning introduction
Hơn: Hơn — More than, furthermore; comparative adverb
nữa: nữa — More, furthermore, also; additive particle
xem: xem — To look at, to consider, to watch
như: như — Like, as, such as; comparative conjunction
thủ: thủ — Head, leader; used in 'thủ lĩnh' meaning leader
lĩnh: lĩnh — Leader, field; used in 'thủ lĩnh' meaning chief
hay: hay — Or, interesting, good; conjunction or adjective
dẫn: dẫn — To lead, to guide; used in 'dẫn đầu' meaning to lead
đầu: đầu — Head, first, beginning; used in many compounds
nhóm: nhóm — Group, team, cluster of people
những: những — Those, plural marker for nouns
theo: theo — To follow, according to; common preposition
sau: sau — After, behind, later; temporal or spatial word
xuất: xuất — Outstanding, to come out; used in 'xuất sắc'
sắc: sắc — Sharp, excellent; used in 'xuất sắc' meaning excellent
bởi: bởi — Because of, by; causal preposition
phẩm: phẩm — Quality, product, character; used in compounds
Cộng: Cộng — Communist, republic, common; used in 'cộng hòa'
hòa: hòa — Peace, republic; used in 'cộng hòa' meaning republic
tìm: tìm — To search, to look for something
bản: bản — Version, copy, original; classifier for documents
gốc: gốc — Original, root, origin; adjective meaning original
Thành: Thành — City, to become; used in 'Thành phố' meaning city
phố: phố — Street, town; used in 'thành phố' meaning city
Thiên: Thiên — Heaven, sky, divine; used in religious contexts
Chúa: Chúa — Lord, God; title for the Christian God
Thánh: Thánh — Saint, holy; used in religious titles
Ngài: Ngài — His/Her Excellency; honorific for respected persons
nhiều: nhiều — Many, much, a lot; quantifier adjective
Quốc: Quốc — Nation, state; used in national compound words
xây: xây — To build, to construct structures
dựng: dựng — To build, erect; used in 'xây dựng' meaning to build
cùng: cùng — Together with, same; adverb of togetherness
mô: mô — Model, pattern; used in 'mô hình' meaning model
hình: hình — Shape, form, model; used in 'mô hình' meaning model
Mức: Mức — Level, degree, extent of something
độ: độ — Degree, extent, level; measure word
mà: mà — But, which, that; relative or contrastive particle
trường: trường — School, field, long; used in 'trường phái' meaning school
phái: phái — School of thought, faction; used in 'trường phái'
chịu: chịu — To endure, to be subjected to, to bear
ảnh: ảnh — Photo, image, influence; used in 'ảnh hưởng'
hưởng: hưởng — To enjoy, influence; used in 'ảnh hưởng' meaning influence
vực: vực — Field, domain, abyss; used in 'lĩnh vực' meaning field
Chính: Chính — Politics, correct, main; used in 'chính trị'
trị: trị — To govern, treat; used in 'chính trị' meaning politics
học: học — To study, science of; used in academic compound words
ít: ít — Few, little, not much; quantifier
cần: cần — To need, necessary; expresses necessity
thiết: thiết — Essential, necessary; used in 'cần thiết' meaning necessary
thực: thực — Real, actual; used in 'thực hiện' meaning to implement
hiện: hiện — To appear, present, implement; used in 'thực hiện'

← Previous Next →

Unlock audio playback, vocabulary games, and reading progress tracking.

Create free account →