The Social Cancer: A Complete English Version of Noli Me Tangere — Page 6

Vocabulary

အတင်းအကျပ်လုပ်အားပေးခြင်းများ

a.ting: a.kjat lout a: pei: ji. mya: — Instances of forced labor imposed on people

ရှိခဲ့ပြီး

shi. kheh. pyi: — There were; existed and then continued

လှေသမားများနှင့်

hleh tha.ma: mya: hnaung. — Relating to boatmen and sailors together

စစ်သားများအဖြစ်

sit tha: mya: a.pyi. — In the role or capacity of soldiers

အတင်းအကျပ်

a.ting: a.kjat — Forcibly; by compulsion against one's will

စစ်မှုထမ်းစေခြင်းများ

sit hmu. htam: sei ji. mya: — Instances of forced military conscription service

ရှိခဲ့သော်လည်း

shi. kheh. thaw le: — Although there were; despite existing

မက္ကဆီကို

met-ka-si-ko — Mexico, the North American country

တောင်အမေရိကတို့တွင်

taung a.mei-ri-ka toe. twing — In South America and those regions

မိခင်များကို

mi. khyin mya: go. — To or regarding mothers

မိမိ၏ကလေးငယ်များကို

mi.mi. e. ka.lei nge mya: go. — Toward their own young children

မွေးဖွားချိန်တွင်ပင်

mwei: phwa: chain twing. ping — Even at the very time of birth

တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး

tite twun: kheh. pyi: — Urged; encouraged; pressured someone to act

မျိုးနွယ်စုတစ်ရပ်လုံး

myo: nwe su. tit yat lone: — An entire ethnic group or clan

သတ္တုတွင်းများနှင့်

tha-tu twing: mya: hnaung. — Relating to mines and mineral excavations

ကျွန်ခြံများ၌

kyun ji mya: hna. — On or at plantation slave estates

အသက်ရှင်သော်လည်း

a.thet shin thaw le: — Although alive; even while still living

သေဆုံးသကဲ့သို့

thei zaung. tha. keh. thoe. — As if already dead; like dying

ဖြစ်ရသည်ထက်

pyi. ya. thi. htet — Rather than having to exist or be

မိမိကိုယ်မိမိ

mi.mi. ko. mi.mi. — Oneself; by one's own self

ပိုမိုနှစ်သက်သွားစေခဲ့သည့်

po. mo. hnit thet thwa: sei kheh. thi. — Which caused to prefer more; made preferable

ပြောမဆိုနိုင်သော

pyaw ma.so. naing thaw — Unspeakable; beyond words to describe

ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများ

yet set kyam: kyout hmu mya: — Acts of extreme cruelty and brutality

ဘယ်နေရာမှ

beh nei ya. hma. — From nowhere; in no place at all

မရှိခဲ့ပေ

ma.shi. kheh. pei — Did not exist at all; was absent

ကျွန်းများနှင့်

kyun: mya: hnaung. — Together with islands; relating to islands

ခရိုင်တစ်ခုလုံး

kha.yoing tit khu. lone: — An entire district or administrative region

လူဦးရေ

lu u: yei — Population; number of people in area

ကင်းမဲ့သွားကာ

kin: meh. thwa: ka — Became devoid of; emptied out completely

နောင်တွင်

naung twing — In the future; later on afterward

လူမည်းကျွန်စနစ်၏

lu mye: kyun sa.nit e. — Of the Black slavery system or institution

ဆောင်ယူလာသည့်

saung yu la thi. — Which brought or carried along with it

အမေရိကာ၏

a.mei-ri-ka e. — Of or belonging to America

အခြေအနေနှင့်

a.khje a.nei hnaung. — With the situation or circumstances

လုံးဝကွဲပြားစွာ

lone: wa. kweh pya: swa — Completely differently; in a totally distinct manner

ဖိလစ်ပိုင်တွင်

phi.lit poing twing — In the Philippines

ကိုယ်ပိုင်လူဦးရေသည်

ko. poining lu u: yei thi. — The indigenous or native population itself

တကယ်ပင်

ta.kje ping — Truly; indeed; in actual fact

တိုးပွားလာကာ

to: pwa: la ka — Increased and grew over time

တင်းကျပ်သော်လည်း

ting kjat thaw le: — Although strict; despite being strict

ကျေးဇူးပြုသော

kjei: zu: pyu thaw — Benevolent; showing kindness and favor

နေထိုင်မှုအဆင့်

nei thoing hmu a.sing. — Standard or level of living conditions

မြင့်တက်ကြောင်း

mying. tet kyaung: — That it rose or improved noticeably

အချက်များ

a.chet mya: — Points; facts; pieces of evidence

ထင်ရှားလာသည်

hting sha: la thi. — Became apparent or evident; emerged clearly

ခရီးလမ်း၏

kha.yi: lan e. — Of the journey or travel route

ဝေးကွာမှုနှင့်

wei: kwa hmu hnaung. — Together with the distance and remoteness

ခက်ခဲမှုများကြောင့်

khet kheh mhu mya: kyaung. — Because of difficulties and hardships encountered

စပိန်မှ

sa.pein hma. — From Spain; originating from Spain

တာဝန်မဲ့သော

ta.wan meh. thaw — Irresponsible; lacking duty or accountability

စွန့်စားသူများ

swun: sa: thu mya: — Adventurers; risk-takers; those seeking fortune

အများအပြား

a.mya: a.pya: — Many; a large number; in great quantity

လာရောက်ခြင်းကို

la yaout ji. go. — Regarding the coming or arrival of

တားဆီးခဲ့ပြီး

ta: si: kheh. pyi: — Prevented; blocked; stopped from happening

ဌာနေလူဦးရေအတွက်

hta.nei lu u: yei a.twet — For the benefit of the indigenous population

ကံကောင်းထောက်မစွာ

kan kaung: htout ma swa — Fortunately; luckily; as good fortune had it

ဖိလစ်ပိုင်ကျွန်းများတွင်

phi.lit poining kyun: mya: twing — In or on the Philippine islands

သတ္တုကြွယ်ဝမှု

tha-tu kjwe wa hmu — Mineral wealth; abundance of metal resources

ကြီးကြီးမားမား

kji: kji: ma: ma: — Large in scale; great in magnitude

တစ်ခုမျှ

tit khu. hmya. — Not even one; not a single one

ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ခြင်း

sha phwei twei. shi. kheh. ji. — The act of finding or discovering something

မရှိပေ

ma.shi. pei — There was none; did not exist

အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်သည်

out choupt yei: sa.nit thi. — The system of governance or administration

၎င်း၏

di.gi: e. — Its; of it; belonging to that

ရိုးရှင်းသောစနစ်တစ်ခု

yo: shin: thaw sa.nit tit khu. — A simple and straightforward system

ဖြစ်သည်

pyi. thi. — Is; was; it is the case

မြို့များနှင့်

myo. mya: hnaung. — Together with towns and cities

ရွာများ၏

ywa mya: e. — Of the villages; belonging to villages

နေထိုင်သူများကို

nei thoing thu mya: go. — The inhabitants or residents of a place

မိမိတို့ပတ်ဝန်းကျင်သို့

mi.mi. toe. pat wan: kjing thoe. — Into their own surrounding environment or vicinity

ဆွဲဆောင်ခဲ့ကြ

sweh saung kheh. kja — Attracted; drew in; enticed people together

သို့မဟုတ်

thoe. ma.hout — Or; otherwise; alternatively

အခြားသောအခြေချနေထိုင်ရာ

a.khja: thaw a.khje cha nei thoing ya — Other places to settle and reside

နေရာများ

nei ya mya: — Places; locations; various spots

တည်ထောင်ခဲ့ကြပြီး

teh htaung kheh. kja pyi: — Founded and established; set up together

သင်္ကေတနှင့်

thin-kei hnaung. — Together with symbols and symbolic elements

သင်္ကေတဆိုင်ရာ

thin-kei soinging ya — Relating to symbols; symbolic in nature

အသုံးပြုမှုများ

a.thone: pyu hmu mya: — Various uses; instances of usage or application

အကြွင်းမဲ့

a.kjwing: meh. — Without remainder; completely; to the fullest extent

အသုံးပြုကာ

a.thone: pyu ka — By using; while making use of

လူထုကို

lu htu go. — To the public; toward the masses of people

ယုံကြည်ချက်ကို

yone: kji. chet go. — Regarding belief; faith; conviction held

သင်ကြားပေးကာ

thig kja: pei: ka — While teaching and instructing; by educating

၎င်းတို့ကပင်

di.gi: toe. ga ping — It was they themselves who; even they

စီမံခန့်ခွဲသော

si.mang khan. khweh thaw — That which manages and administers affairs

ဘုရားသခင်ကို

bhu.ya: tha.khyin go. — Toward God; referring to God

ကြောက်ရွံ့ခြင်း

kyout ywun. ji. — Fear; dread; the act of fearing

ကို

go. — Object marker particle in Burmese grammar

အထူးဦးစားပေးပြီး

a.htu: u: sa: pei: pyi: — Having given special priority; prioritizing especially

သည်းခံမှုနှင့်

thi: khan hmu hnaung. — Together with patience and endurance

နှိမ့်ချမှုဆိုင်ရာ

hnein. cha hmu soinging ya — Relating to humility and meekness

ခရစ်ယာန်တန်ဖိုးများကို

kha.yit yan tan pho: mya: go. — Regarding Christian values and principles

စိုက်ထူခြင်းဖြင့်

soit htu ji. pyi. — By instilling and planting firmly in people

မိမိတို့၏

mi.mi. toe. e. — Their own; belonging to themselves