The Social Cancer: A Complete English Version of Noli Me Tangere — Page 7

Vocabulary

ခုခံဆန်ကျင်သူများသည်

hku hkan hsan kjin thu mya: shi — Those who resist and oppose (a system or authority)

အသစ်သောအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို

a thit thaw owk chowk yay sa nit ko — Referring to the new administrative or governing system

လက်မခံဘဲ

let ma khan bè — Without accepting; refusing to receive or acknowledge

ငြင်းပယ်သည့်အခါတိုင်း

njin pyè thae a hka tine: — Whenever (someone) rejects or refuses outright

သို့မဟုတ်

thoe ma hout — Or; alternatively; otherwise

နောင်တွင်

naung twin — In the future; later on; hereafter

ထိုစနစ်မှ

hto sa nit hma — From that system; away from that structure

ခွဲထွက်လိုသော

khwè thwet lo thaw — Desiring to separate or break away from

စိတ်ကူးအားထုတ်မှုများ

seit ku: a: thout hmu mya: — Efforts or attempts driven by imagination and intention

ပြသသည့်အခါတိုင်း

pya tha thae a hka tine: — Whenever (something) is shown or demonstrated

စစ်သားအင်အားများသည်

sit tha: in a: mya: shi — The military forces or soldiers (subject marker)

ပုံမှန်အားဖြင့်

pone hman a: pjin — Normally; usually; as a general rule

လျှို့ဝှက်သော

hsho hwet thaw — Secret; hidden; covert; clandestine

ညွှန်ကြားချက်များအောက်တွင်

hnwan kja: chet mya: auk twin — Under the instructions or directives given

လုပ်ဆောင်လျက်

lout hsaung lyat — While carrying out; while performing an action

မကျေနပ်မှုရှိသော

ma kje nat hmu shi thaw — Having dissatisfaction; discontented; unhappy with conditions

နေရာများကို

ne ya mya: ko — The places or locations (object marker)

ခြိုးဖမ်းတိုက်ခိုက်ပြီး

chrò: phán tike hkaik pyi: — After raiding and attacking; swooping down to assault

အားနည်းသောလူမျိုးများနှင့်

a: ni: thaw lu myo mya: hnin — With the weaker peoples or ethnic groups

ဆက်ဆံရာတွင်

set hsán ya twin — In dealing with; in relations or interactions with

အမြဲပြသနိုင်သည့်

a mjè pya tha naing thae — Which could always be shown or demonstrated

ကြမ်းကြုတ်ရက်စက်မှုအပြည့်ဖြင့်

kjan kjout yet set hmu a pyi pjin — With full brutality and cruelty; in a savage manner

ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်

hto: hnet tike hkaik khè kja shi — They struck and attacked (past tense, plural)

လုံလောက်သောအပြစ်ဒဏ်ကို

lone lauk thaw a pyet dan ko — The sufficient punishment or penalty (object marker)

ပေးချပြီး

pe cha pyi: — Having given and administered (punishment); after imposing

ကျန်းမာသော

kjan ma thaw — Healthy; sound; wholesome; robust

ကြောက်ရွံ့မှုတစ်ခုကို

kjout ywun hmu tit hku ko — A certain fear or dread (object marker)

ပျိုးထောင်ပေးပြီးသောအခါ

pyo: htaung pe pyi: thaw a hka — When (fear) has been cultivated and instilled successfully

အချိန်အခါကောင်းကောင်းဖြင့်

a chain a hka kaung kaung pjin — With good timing; at an opportune moment

ဌာနေသားများ၏

hta ne tha: mya: ye — Of the native inhabitants; belonging to local people

ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်

ko sa: hlè a pjit — As a representative or intermediary for others

ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခဲ့ပြီး

win yauk swet phet khè pyi: — Having intervened and interfered; after stepping in

ထိုနည်းလမ်းဖြင့်

hto ni: lan pjin — By that method; through that approach or way

ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်

njein chan yay hnin — Peace and (conjunction linking to next element)

လုံခြုံရေးသည်

lone choun yay shi — Security; safety (subject marker)

အာဏာပိုင်များ

a na paing mya: — The authorities; those in power or control

အထူးသဖြင့်

a htu: tha pjin — Especially; particularly; in a special manner

၎င်းတို့၏မြို့ရွာ

din do de myo ywa — Their towns and villages; their local communities

ခရိုင်ရှိ

kha yaing shi — Located in the district; existing within the province

ကျောင်းတော်ဆရာထံ

kyaung daw hsa ya htan — To the (church) teacher or friar; toward the clergyman

နိမ့်ချလိုက်နာမှုဆိုသည့်

nein cha laik na hmu so thae — What is called humble submission or obedient compliance

အချက်ကို

a chet ko — The point or fact (object marker)

ဌာနေသားများသည်

hta ne tha: mya: shi — The native inhabitants (subject marker)

ယုံကြည်လာကြသည်

yone kji la kja shi — They came to believe; gradually began to trust

နည်းလမ်းကို

ni: lan ko — The method or way (object marker)

ရှင်းလင်းစေရန်

shyin lin se yan — In order to clarify or make clear; to elucidate

ဥပမာတစ်ခုသာ

u pa ma tit hku tha — Just one example; only a single illustration suffices

လုံလောက်သည်

lone lauk shi — Is sufficient; is enough; adequately serves the purpose

ထိုဥပမာသည်

hto u pa ma shi — That example (subject marker); referring to said illustration

တစ်ခုတည်းသော

tit hku twé thaw — Being the only one; sole; singular instance

အဖြစ်အပျက်မဟုတ်ဘဲ

a pjit a pyat ma hout bè — Not being an isolated incident; not a unique event

အဓိကပါဝင်သူများကိုယ်တိုင်

a di ka pa win thu mya: ko tine — The main participants themselves; key figures personally

ချန်ထားခဲ့သော

chan hta khè thaw — Left behind; set aside; preserved for reference

မှတ်တမ်းများ၏

hmat tan mya: ye — Of the records or documents; belonging to the archives

အစုအဝေးထဲမှ

a su a wè htè hma — From among the collection or group of items

ရွေးချယ်ထားသော

ywè chè hta thaw — Selected; chosen; picked out from a larger set

ပုံမှန်ကိစ္စတစ်ခုဖြစ်သည်

pone hman kit sa tit hku pjit shi — It is a typical or ordinary case or matter

သဲသဲမဲမဲ

thè thè mè mè — Clearly; distinctly; evidently; in an obvious manner

ရဲရင့်မှုနှင့်

yè yin hmu hnin — With bravery or courage; paired with boldness

ယုံကြည်ချက်ရှိသောသူ

yone kji chet shi thaw thu — A person who has conviction; a believer of principle

ထင်ရှားသည်

htin sha: shi — Is evident; is clear; is prominent or well-known

အကြောင်းမှာ

a kjoun hma — The reason is; because; for the reason that

အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသောကြောင့်

a thet sone shoun khè ya thaw kjoun — Because (he) lost his life; due to dying in the cause

ဘာသာရေးအဖွဲ့မှ

ba tha yay a phwè hma — From the religious order or group

ထိုတိုင်းဒေသကြီးကို

hto tine dè thá kji: ko — That large region or province (object marker)

ယာယီထိန်းချုပ်ပြီးခဲ့သည့်အချိန်တွင်

ya yi htein chout pyi: khè thae a chain twin — During the time when (it) was temporarily administered

ကမ်းရိုးတန်းတွင်

kan yo: tan twin — Along the coast; on the coastal strip or shoreline

ဘာသာရေးဆရာအုပ်ချုပ်သူ

ba tha yay hsa ya owk chout thu — A religious administrator; a clergyman who governs an area